SAĞLIK ANSİKLOPEDİSİ
Obsesif-Kompulsif Bozukluk (Takıntı Hastalığı) Nedir ?
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) nedir?
Kişide sıkıntı ya da rahatsızlık durumu ortaya çıkaran zorlayıcı düşünce, dürtü ya da imgelemler ve/veya bu durumu ortadan kaldırmaya yönelik düşünce ve davranışların görüldüğü hastalıktır.
Bu düşünce, dürtü, imgelem ve davranışlar yineleyici olduğu için TAKINTI HASTALIĞI olarak da isimlendirmek doğru olur.
OKB’nin belirtileri nelerdir?
Temel belirtileri OBSESYON VE KOMPULSİYONLARDIR.
Obsesyon, kaygı ve sıkıntıya yol açan, inatçı ve zorlayıcı düşünce, dürtü ve imgelemlerdir (Örneğin kişi, aslında öyle olmadığını bildiği ya da aşırı bulduğu halde ellerinin kirli ya da mikroplarla bulaşık olduğu düşüncesinden kendini alamaz).
Kompulsiyon ise çoğu kez obsesyonları kovmak veya obsesyonların verdiği sıkıntıyı azaltmak amacıyla yapılan davranışlardır (Örneğin ellerinin kirli olduğu düşüncesinden kendini alamayan kişi, çoğu kez hoşlanmasa ya da istemese bile sürekli, tekrar tekrar ellerini yıkama ihtiyacı hisseder).
Obsesyon ve kompulsiyonlar, çoğu zaman kişi tarafından saçma, anlamsız ya da aşırı bulunur. İnatçı, zorlayıcı ve yineleyicidirler.
Obsesyon ve kompulsiyonlar oldukça geniş aralıkta ve çeşitliliktedir. Aşağıda bunlara bazı örnekler verilmiştir, ancak liste sınırsız oranda uzatılabilir.
OBSESYONLAR:
*Kendine ve/veya başkalarına zarar vereceğinden korkma
*Utanılacak birşey yapmaktan korkma
*Olan kötü olaylardan kendinin sorumlu olacağı korkusu
*Kir veya mikroplardan, aşırı kaygılanmak
*Bulaşma nedeniyle hastalanacağı ve/veya başkalarına hastalık bulaştıracağı kaygısı
*Yasaklanmış ya da sapıklık derecesinde cinsel düşünce, görüntü veya dürtüler
*Dinle ilgili ya da kutsal şeylere karşı hürmetsizlik veya günahla ilgili düşünce, görüntü veya dürtüler
*Eşyaların kesin bir düzen ve/veya simetri içinde bulunmasıyla ilgili düşünceler
*Herhangi bir hastalıkla ilgili aşırı uğraşılar (örn. AIDS olup olmadığıyla ilgili yoğun düşünceler)
KOMPULSİYONLAR:
*Aşırı veya törensel el yıkama
*Eşyalarının ya da bulunduğu mekanın temizliğiyle ilgili aşırı uğraşılar
*Kapıları kilitleyip kilitlemediğiyle ya da ocağı kapatıp kapatmadığıyla ilgili kontroller
*Hata yapıp yapmadığını kontrol etmek (tekrar tekrar)
*Kalıplaşmış hareketleri tekrarlama gereksinimi (örn. Kapıdan girme çıkma, sandalyeye oturma kalkma gibi)
*Saymayla ilgili takıntılar (örn. her yaptığı şeyi mutlaka belirli sayılarda yapma gereksinimi)
*Kendisi için maddi ya da manevi değeri olmayan eşyaları atamama, biriktirme
OKB ne sıklıkta görülmektedir?
Yaklaşık her 50 kişiden birinde OKB bulunmaktadır. Ancak birçok kişi, belirtilerinin hafif olması, hastalıklarını gizlemeleri, kimseye belli etmek istememeleri ya da yıllarca süren hastalıklarını artık benimsemeleri nedeniyle hekime başvurmaktan kaçınır.
Oluşumunda ve ortaya çıkmasında rol oynayan etkenler nelerdir?
OKB’nin oluşumunda hem biyolojik hem de psikolojik etkenler bulunmaktadır. OKB belirtilerine eşlik eden özgül beyin anormallikleri belirlenmiştir. İlaç tedavisi ya da psikoterapi ile başarılı bir şekilde tedavi edilen kişilerde bu beyin anormallikleri düzelmektedir.
Çoğu zaman OKB belirtilerinin ortaya çıkmasından önce stresli bir yaşam olayı belirlenmiştir. Ancak böyle bir olay olmadan da başlayabilir.
Nasıl tedavi edilir?
OKB uzun süreli ve zamanla iyileşme dönemleri gösterebilen bir hastalıktır. Tedavide ilaç ve/veya psikoterapi kullanılmaktadır. İlaç tedavisi ve davranışçı-bilişsel psikoterapinin birlikte uygulandığı durumlarda oldukça iyi sonuçlar alınabilmektedir.
OKB’li kişi deli midir?
Hayır. Çoğu OKB’li insan, obsesyon ve kompulsiyonlarının aşırı ya da mantık dışı olduğunun farkındadır. OKB’li insanlar deli değildir.
OKB ile ilişkili başka bir hastalık var mıdır?
Torette hastalığının (daha çok çocuk ve ergenlerde görülen tik hastalığı) OKB ile güçlü bir ilişkisi vardır. Birçok kişide her ikisi birlikte görülür. OKB ile benzerlikleri bulunan diğer bazı hastalıklar: Beden dismorfik bozukluğu, trikotilomani (saç yolma hastalığı), hipokondriyazis (hastalık hastalığı) ve dürtü kontrol bozuklukları.
Doğumsal bir hastalık mıdır?
Kesin kanıtları olmamakla birlikte, bilimsel yayınlarda doğuştan OKB yatkınlığı durumundan söz edilmektedir. Ancak bu yatkınlık, hastalığın günün birinde mutlaka ortaya çıkacağı anlamına gelmez.
OKB ve depresyon ilişkisi nasıldır?
Yaklaşık olarak OKB’si olan kişilerin %60-90’ı yaşamlarının bir döneminde en az bir defa majör depresif epizod (en az 2 hafta süreyle hemen hergün depresyon belirtilerinin bulunduğu hastalık) yaşamaktadırlar.
OKB tedavi ile tümüyle ortadan kaldırılabilir mi?
Hayır, ancak genellikle kontrol edilebilir.
OKB tedavisinde karşılaşılan en büyük sorun nelerdir?
OKB’li kişinin hastalığı hakkında yetersiz bilgilerinin olması, doktorunun önerdiği tedavi planına uymaması ve tedavi uyumunun bozulmasıdır.
Tedavi ile OKB’nin seyri nasıl olmaktadır?
Çok iyi olabilmektedir. Özellikle davranış terapisi ve ilaç tedavisinin birlikte uygulandığı OKB’lilerin %80’inde anlamlı düzelmeler olmaktadır. Tedavi uygun süre devam ettirildiğinde hastalığın alevlenmesi ya da tekrarı önlenebilmektedir.
OKB tedavisinde kullanılan bazı yöntemler?
OKB tedavisinde kullanılan en etkin iki yöntem; ilaç tedavisi ve davranış terapisidir. Genellikle bu iki yöntemin birlikte kullanılması en etkili sonucu vermektedir.
Stres OKB’yi etkiler mi?
Evet. Tipik olarak stresli bir yaşam olayı OKB belirtilerinin kötüleşmesine yol açabilir. Stres OKB nedeni değildir. Ancak, stres veren yaşam olayları (sevilen bir yakının kaybı, doğum, boşanma vb.) hastalığın başlamasını tetikleyebilir ya da belirtileri alevlendirebilir.
OKB tedavisi hastane yatışını gerektirir mi?
Çoğu zaman gerektirmez. Ancak günlük işlevselliği önemli derecede kısıtlanmış olan hastalarda önemli bir seçenek olabilir.
OKB bulaşıcı mıdır?
Hayır, OKB bulaşıcı bir hastalık değildir.
- 21:53 - Başkale’de Tedavi Gören 94 Yaşındaki Hasta Helikopter Ambulansla Van’a Sevk Edildi
- 21:28 - BM, Afrika'da giderek artan M çiçeği virüsünün kıta dışına yayılmasından endişeli
- 21:08 - Liberya'da 5 kişide M çiçeği virüsü tespit edildi
- 20:58 - DSÖ, İsveç'in, Afrika bölgesi dışında ilk M çiçeği vakasını doğruladığını duyurdu
- 19:08 - Maymun Çiçeği Virüsü İsveç’e Sıçradı
- 18:23 - Libya'da M çiçeği virüsüne karşı önlemler artırıldı
- 18:18 - Sülük Tedavisi Eğitimine Yurt Dışından Yoğun İlgi
- 17:38 - Gazze'deki Avde Hastanesi, yakıt ve tıbbi malzeme sıkıntısının olumsuz sonuçları konusunda uyardı
- 17:28 - Yelkenli Teknede Rahatsızlanan Vatandaşa Tıbbi Tahliye
- 16:13 - Denizli Osb’de ’Acil Durum Ve Temel Yangın Bilgisi’ Eğitimi Gerçekleştirildi
- 15:08 - Maymun Çiçeği Hakkında Uzmanından Açıklama : “Ateş, Baş Ağrısı Ve Halsizlik İle Başlar”
- 15:08 - Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin Ücretsiz Hpv Aşı Uygulaması Devam Ediyor
- 14:43 - Yürümekte Bile Zorluk Çekiyordu, 248 Kiloda Tüp Mide Ameliyatı Oldu
- 14:38 - Erken Teşhiste Kritik Rol Oynayan Ketem’de Ücretsiz Sağlık Hizmeti
- 14:33 - Olası çocuk hastalıkları Eskişehir Şehir Hastanesi Gelişimsel Pediatri Polikliniği'nde önlenebilecek
- 14:23 - Yakın Doğu Üniversitesi Maymun Çiçeğini Tespit Eden Kit Geliştirdi
- 14:18 - Prof. Dr. İsmail Balık'tan "M çiçeği hastalığı" açıklaması:
- 14:08 - Organlarıyla 3 Kişiye Hayat Verdi
- 14:08 - Sağlık Bakanlığı: “Türkiye’de Henüz Herhangi Bir Kısıtlama Veya Ek Tedbir İhtiyacı Bulunmamaktadır”
- 13:38 - Sağlık Bakanlığı, M çiçeği hastalığına Türkiye'de rastlanmadığını duyurdu:
- 13:23 - Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinin erişkin acil servisindeki tadilat eylülde tamamlanacak
- 13:13 - Köylere Kanser Taraması Ve Üreme Sağlığı Eğitimi Verildi
- 12:43 - İnsanlar, 44 ve 60 yaşına geldiğinde iki hızlı yaşlanma dalgası yaşıyor
- 12:23 - Profesör Açıkladı: "Maymun Çiçeği Ülkemiz İçin Tehdit Değil"
- 12:23 - ’Maymun Çiçeği Virüsü 50 Yaş Altı İçin Daha Büyük Tehdit’
- 12:03 - Gaziantep Şehir Hastanesi’ndeki Yürüme Robotu Hastalara Umut Oluyor
- 11:43 - Yenidoğan Hasta Helikopter Ambulansla Diyarbakır’a Sevk Edildi
- 11:43 - Samsun’a 64 Yeni Aile Sağlığı Merkezi Ve 91 Aile Hekimliği Birimi Açılacak
- 11:33 - Skolyozu Yendi, Doktoruna Kemanıyla Konser Verdi
- 11:33 - Karahayıt’ın Termal Çamuru Şifa Dağıtıyor
- 11:08 - Mangal Ateşine Dezenfektan Döken Çift Dehşeti Yaşadı: "Eşim Ateşi Harlamak İstedi, Lütfen Acele Etmeyin"
- 11:08 - Sağlam beyin hücrelerinin güçlendirilmesiyle 2 yıl sonra komadan çıktı
- 10:48 - Temmuz Ayında 116 Bin Hasta Muayenesi
- 10:28 - “Sıcak Havalarda Bol, Hafif Ve Açık Renkli Giyinin”
- 10:23 - Girişimsel Radyoloji İle Daha Kısa Sürede İyileşme Mümkün
- 10:18 - "Çocukların Havuz Ve Denizde Su Yutması İshale Yol Açabilir"
- 10:08 - Hava Değişikliklerine Karşı Çocukları Koruyun
- 10:08 - Doç. Dr. Yalav: “Mide Kanseri Erken Evrede Belirti Göstermiyor”
- 10:08 - Op. Dr. Karagöz: "Postbariatrik Cerrahi İle Estetik Kaygılar Dışında Özgüven Sorunu Da Giderilebilir”
- 09:58 - Ticaret Bakanlığı kırtasiye ve okul ürünlerine yönelik denetimleri hızlandırdı
Pandemi Hastaneleri konulu duyuru
Elektif İşlemlerin Ertelenmesi ve Diğer Alınacak Tedbirler konulu duyuru
3 Mart 2020 Değişiklik Tebliğleri İşlenmiş Güncel 2013 SUT (SGK)
Sağlık Uygulama Tebliği EK-2/C değişen maddeler ve fiyat ve artış oranları-03.03.2020
Sağlık Uygulama Tebliği EK-2/B değişen maddeler ve fiyat ve artış oranları-03.03.2020
Sağlık personeli dinlenme odalarında düzenleme yapılması hakkında duyuru
14 soruda Koronavirüs hakkında kendinizi test edin...
Asgari Ücret net 2 bin 800 TL DİSK duyurdu AGİ de bakın ne kadar olacak
Gilaburu meyvesi kanserden koruyor
Endonezya’daki deprem: Ölü sayısı bin 203'e yükseldi
Tel : (0216) 606 17 18 - (0224) 334 1 335 | Faks : (0216) 606 17 19 | Haber Yazılımı: CM Bilişim