SAĞLIK ANSİKLOPEDİSİ
Jinekolojik Kanserler Nedir ?
Kanser dünyada ölüme en fazla yol açan ikinci hastalık olma özelliğini korurken jinekolojik kanserlerde de artış gözleniyor. Rahim ağzı, rahim, yumurtalık, vajen, vulva ve tüplerde görülen kanserlerinden oluşan jinekolojik kanserlerden korunmak için yılda bir kere kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması ve test yaptırılması öneriliyor. Jinekolojik kanserlerde ortak bir neden bulunmuyor. Kanser tiplerine göre risk faktörlerinin değiştiği belirtiliyor.
Rahim ağzı kanseri: Sigara kullanımı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar özellikle insan papillom virüs enfeksiyonu (HPV), erken yaşta cinsel ilişki, kocası çok eşli kadınlar, düşük sosyo ekonomik durum risk faktörü kabul ediliyor.
Rahim kanseri: Şişmanlık, diyabet öyküsü, geç menopoz yaşı, kısırlık, progesteron olmaksızın tek başına östrojen kullanımı riski artırıyor.
Yumurtalık kanseri: Belirgin bir neden saptanamamıştır. Ancak yaş, ailesel faktörler yüksek hayvansal yağ içeren diyet, pudra kullanımı gibi çevresel ve genetik faktörlerin yumurtalık kanserinde etkili olduğu düşünülüyor. Örneğin yaşam boyu bir kadının yumurtalık kanserine yakalanma riski yüzde 1.4 iken, birinci derece akrabası yumurtalık kanseri olanda yüzde 5, iki adet birinci derece akrabasında olan kadınlarda yüzde 7’ye kadar yükselmektedir.
Belirtiler neler?
Jinekolojik kanserlerin belirtileri tutulan organa göre farklılık gösteriyor. Rahim ağzı kanserinin belirtisi cinsel ilişki sonrası lekelenme tarzında vajinal kanama, adet miktarında ya da süresinde artış, kahverengi vajinal akıntı olarak ortaya çıkıyor. İleri evrelerde bel ve kasık ağrısı, idrar yapmada güçlük ya da bacak ödemi görülebilir. Rahim kanseri erken bulgu veren bir kanserdir, menopoz öncesi ya da menopoz döneminde anormal kanamalarla belirti verir. Yumurtalık kanseri ise neyazık ki geç bulgu verir ve bulguları spesifik değildir. Karın şişliği, ağrı, hazımsızlık, karın çevresinde artış, anormal vajinal kanama en sık görülen belirtilerdir. Geç bulgu vermesi nedeniyle yumurtalık kanseri olgularının yüzde 70’i evre 3 ve 4’de tanı konur. Vulva kanserinin en sık bulguları ise kronik kaşıntı, vulvada ele gelen kitle, ağrı, kanama ve ülserlerdir.
Jinekolojik kanserlerin ölüme yol açma riski
Jinekolojik kanserlerin ölüme yol açma oranları hastalığın evresine, histolojik tipi ve derecesine, hastanın genel durumuna yaşına ve yapılan cerrahiye bağlı olarak değişiklik gösteriyor. En kötü yaşam süresine sahip olan kanserin, geç bulgu vermesi nedeniyle yumurtalık kanseri olduğu vurgulanıyor. Tanı sonrası ortalama yaşam süresi yüzde 35’dir. Rahim kanseri ise daha erken belirti verdiği için yaşam süresi yumurtalık kanserine göre daha iyidir. Tüm evreler için yaşam süresi oranları şu şekildedir: Evre I yüzde 75, evre II yüzde 60, evre yüzde 30 ve evre 4 için yüzde 10’dur. Pap smear yöntemi ile erken tanısı artan rahim ağzı kanserinde ortalama yaşam süresi yüzde 80 civarındadır. Evre I yüzde 90, evre 2 yüzde 65, evre 4 için ise yüzde 15’dir.
Tanıda kullanılan yöntemler
Jinekolojik kanserlerin erken tanısı için geliştirilen yöntemler sayesinde tedavideki başarı oranı da artıyor. Jinekoloji kanserlerden rahim ağzı kanserini son yıllarda erken tanının en çok arttığı kanser türü olarak değerlendiriliyor. Bu kanserde Pap smear testi denilen rahim ağzından dökülen hücrelerin sitolojik incelemeleriyle yapılan tarama yöntemi ile gelecekte kanserleşme potansiyeli olan hücresel değişiklikler erken dönemde tanınmaktadır. Bu lezyonların yok edilmesiyle rahim ağzı kanserinde ölüm oranında belirgin bir azalma tespit edilmiştir. Öyle ki, tek bir negatif Pap smear testi, rahim ağzı kanseri riskini yüzde 45 oranında azaltıyor. Yaşam boyu dokuz negatif Pap smear testi ise bu riski yüzde 99 oranında azaltmaktadır. Rahim ağzı kanseri için en etkin tarama yöntemi olan Pap smear testi 18 yaşın üzerinde cinsel aktivitesi olan her kadına yılda bir kez önerilmektedir.
Rahim ve yumurtalık kanserinde erken tanı
Jinekolojik kanserlerde kullanılan tarama yöntemleri rahim kanserinde çok etkili değil. Rahim kanseri genellikle erken belirti verdiği için tanısı rahatlıkla konulabiliyor. Ancak Riski yüksek olan şişman, diyabetik, östrojen tedavisi gören kişilerde tarama yapılabiliyor.. Tarama için vajinal sonografi, endometrial biyopsi ve ofis histeroskopi kullanılabildiğini belirtiliyor. Vajinal sonografiyle ölçülen rahim içi tabakasının kalınlığı 4 milimetrenin altındaysa rahim kanseri riski çok düşüktür. Tüm jinekolojik kanserler arasında en ölümcül olan yumurtalık kanseri için etkin bir erken tanı ve tarama yöntemi neyazık ki yoktur. Yıllık rutin muayene erken tanı için yeterli değildir. İlk kez 1980’li yıllarda tanımlanan Ca-125 tümör belirteci adlı yüzey antijeniyle yumurtalık kanserinin yüzde 80’i saptanabiliyor. Ancak menopoz öncesi döneminde Ca-125 değerleri gebelik, rahim iç dokusunun rahim dışındaki bölgelerde bulunması olarak tarif edilen endometriozis, iyi huylu yumurtalık kistleri gibi bir çok nedene bağlı olarak yükselebilir. Ayrıca erken dönemdeki yumurtalık kanserlerinin yüzde 50’sinde Ca-125 normal olarak bulunmaktadır. Transvajinal sonografi ve Doppler ultrason ile Ca-125’in birlikte kullanımı taramanın niteliğini artırsa da rutin inceleme için yeterli değildir.
Jinekolojik kanserlerde tedavi
Jinekolojik kanserlerin tedavilerindeki başarı hastalığın evrelerine göre farklılık gösteriyor. Etkin tedavinin genellikle cerrahi olduğuna dikkat çekiliyor. Yumurtalık kanserinin tüm evrelerinde cerrahi uygulanır. Genellikle bu olgular geç dönemde bulgu verdikleri için hasta ileri evrede başvururlar. Hastalara tam cerrahi evreleme yapılmalı ve tümör kitlesi minimum seviyeye indirilmelidir. Cerrahi evreleme sadece rahim ve yumurtalıkların alınması değil kanserin tüm karın içinde yaygınlığının araştırılması ve yayıldığı belirlenen bölgelerin temizlenmesi anlamına gelir. Böylece hasta ileride alacağı kemoterapiden maksimum fayda görür. Genellikle yumurtalık kanserinin ilk sonrası kemoterapi takiben ve “ikinci bakış ameliyatı” denilen tekrar bir operasyon yapılır. Bu ameliyatın sonucunda gerekirse tekrar kemoterapi verilir. Rahim ağzı kanserinin erken evrelerinde cerrahi uygulanırken ileri evrelerde radyasyon terapisi temel tedavi seçeneğini oluşturur. Rahim kanserinde ise yine cerrahi ilk tedavi seçeneğidir. Sonrasında radyoterapi ve gerekirse kemoterapide uygulanabilir. Jinekolojik kanserli olgularda tedavi ve izlem multidisipliner yapılmalıdır. Hastalıkların nükslerinde birden fazla tedavi kombine olarak kullanılabilir.
Korunmak için öneriler
Jinekolojik kanserlerin nedenleri çok farklı olduğu için korunmada da birçok faktörü dikkate almak gerekiyor. Rahim ağzı kanserinden korunmak için cinsel yolla bulaşan hastalıklardan özellikle insan papillom virüs (HPV) enfeksiyonundan korunma ön plana çıkıyor. Üreme çağında doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda, rahim ve yumurtalık kanserlerin görülmesinde belirgin oranlarda azaldığı bilinmektedir. Sigara kullanımı da rahim ağzı kanser riskini artırdığından sigaranın bırakılmasını önerilmektedir.
Rahim ağzı kanseri: Rahim ağzı kanserinin erken tanısı ve tedavisi mümkün olduğundan mutlaka her yıl belirgin bir yakınma olmasa da Pap smear testi yapılmalıdır. Son yıllarda HPV enfeksiyonları için aşı çalışmaları sürdürülüyor. Ancak henüz rutin kullanıma girmiş değil.
Rahim kanseri: Aşırı kilo alımının engellenmesi, karşılıksız östrojen alınmaması ve kanserleşme potansiyeli olan rahim hastalıklarının uygun tedavi edilmesi gerekiyor.
Yumurtalık kanseri: Doğum kontrol haplarının kullanılması ve ailede yumurtalık kanseri varlığında koruyucu girişimler önerilebilir. Yani yumurtalık alınabilir. Ancak bu her zaman yumurtalık kanserini ortadan kaldırmayabilir. Jinekolojik kanserlerden korunma en iyi rutin yıllık muayenelerin ihmal edilmeden yaptırılması ile gerçekleşir
- 21:53 - Başkale’de Tedavi Gören 94 Yaşındaki Hasta Helikopter Ambulansla Van’a Sevk Edildi
- 21:28 - BM, Afrika'da giderek artan M çiçeği virüsünün kıta dışına yayılmasından endişeli
- 21:08 - Liberya'da 5 kişide M çiçeği virüsü tespit edildi
- 20:58 - DSÖ, İsveç'in, Afrika bölgesi dışında ilk M çiçeği vakasını doğruladığını duyurdu
- 19:08 - Maymun Çiçeği Virüsü İsveç’e Sıçradı
- 18:23 - Libya'da M çiçeği virüsüne karşı önlemler artırıldı
- 18:18 - Sülük Tedavisi Eğitimine Yurt Dışından Yoğun İlgi
- 17:38 - Gazze'deki Avde Hastanesi, yakıt ve tıbbi malzeme sıkıntısının olumsuz sonuçları konusunda uyardı
- 17:28 - Yelkenli Teknede Rahatsızlanan Vatandaşa Tıbbi Tahliye
- 16:13 - Denizli Osb’de ’Acil Durum Ve Temel Yangın Bilgisi’ Eğitimi Gerçekleştirildi
- 15:08 - Maymun Çiçeği Hakkında Uzmanından Açıklama : “Ateş, Baş Ağrısı Ve Halsizlik İle Başlar”
- 15:08 - Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin Ücretsiz Hpv Aşı Uygulaması Devam Ediyor
- 14:43 - Yürümekte Bile Zorluk Çekiyordu, 248 Kiloda Tüp Mide Ameliyatı Oldu
- 14:38 - Erken Teşhiste Kritik Rol Oynayan Ketem’de Ücretsiz Sağlık Hizmeti
- 14:33 - Olası çocuk hastalıkları Eskişehir Şehir Hastanesi Gelişimsel Pediatri Polikliniği'nde önlenebilecek
- 14:23 - Yakın Doğu Üniversitesi Maymun Çiçeğini Tespit Eden Kit Geliştirdi
- 14:18 - Prof. Dr. İsmail Balık'tan "M çiçeği hastalığı" açıklaması:
- 14:08 - Organlarıyla 3 Kişiye Hayat Verdi
- 14:08 - Sağlık Bakanlığı: “Türkiye’de Henüz Herhangi Bir Kısıtlama Veya Ek Tedbir İhtiyacı Bulunmamaktadır”
- 13:38 - Sağlık Bakanlığı, M çiçeği hastalığına Türkiye'de rastlanmadığını duyurdu:
- 13:23 - Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinin erişkin acil servisindeki tadilat eylülde tamamlanacak
- 13:13 - Köylere Kanser Taraması Ve Üreme Sağlığı Eğitimi Verildi
- 12:43 - İnsanlar, 44 ve 60 yaşına geldiğinde iki hızlı yaşlanma dalgası yaşıyor
- 12:23 - Profesör Açıkladı: "Maymun Çiçeği Ülkemiz İçin Tehdit Değil"
- 12:23 - ’Maymun Çiçeği Virüsü 50 Yaş Altı İçin Daha Büyük Tehdit’
- 12:03 - Gaziantep Şehir Hastanesi’ndeki Yürüme Robotu Hastalara Umut Oluyor
- 11:43 - Yenidoğan Hasta Helikopter Ambulansla Diyarbakır’a Sevk Edildi
- 11:43 - Samsun’a 64 Yeni Aile Sağlığı Merkezi Ve 91 Aile Hekimliği Birimi Açılacak
- 11:33 - Skolyozu Yendi, Doktoruna Kemanıyla Konser Verdi
- 11:33 - Karahayıt’ın Termal Çamuru Şifa Dağıtıyor
- 11:08 - Mangal Ateşine Dezenfektan Döken Çift Dehşeti Yaşadı: "Eşim Ateşi Harlamak İstedi, Lütfen Acele Etmeyin"
- 11:08 - Sağlam beyin hücrelerinin güçlendirilmesiyle 2 yıl sonra komadan çıktı
- 10:48 - Temmuz Ayında 116 Bin Hasta Muayenesi
- 10:28 - “Sıcak Havalarda Bol, Hafif Ve Açık Renkli Giyinin”
- 10:23 - Girişimsel Radyoloji İle Daha Kısa Sürede İyileşme Mümkün
- 10:18 - "Çocukların Havuz Ve Denizde Su Yutması İshale Yol Açabilir"
- 10:08 - Hava Değişikliklerine Karşı Çocukları Koruyun
- 10:08 - Doç. Dr. Yalav: “Mide Kanseri Erken Evrede Belirti Göstermiyor”
- 10:08 - Op. Dr. Karagöz: "Postbariatrik Cerrahi İle Estetik Kaygılar Dışında Özgüven Sorunu Da Giderilebilir”
- 09:58 - Ticaret Bakanlığı kırtasiye ve okul ürünlerine yönelik denetimleri hızlandırdı
Pandemi Hastaneleri konulu duyuru
Elektif İşlemlerin Ertelenmesi ve Diğer Alınacak Tedbirler konulu duyuru
3 Mart 2020 Değişiklik Tebliğleri İşlenmiş Güncel 2013 SUT (SGK)
Sağlık Uygulama Tebliği EK-2/C değişen maddeler ve fiyat ve artış oranları-03.03.2020
Sağlık Uygulama Tebliği EK-2/B değişen maddeler ve fiyat ve artış oranları-03.03.2020
Sağlık personeli dinlenme odalarında düzenleme yapılması hakkında duyuru
14 soruda Koronavirüs hakkında kendinizi test edin...
Asgari Ücret net 2 bin 800 TL DİSK duyurdu AGİ de bakın ne kadar olacak
Gilaburu meyvesi kanserden koruyor
Endonezya’daki deprem: Ölü sayısı bin 203'e yükseldi
Tel : (0216) 606 17 18 - (0224) 334 1 335 | Faks : (0216) 606 17 19 | Haber Yazılımı: CM Bilişim