DEPRESYON UNUTKANLIĞA NEDEN OLUYOR!
Unutkanlık nedeniyle yaşam kalitesi bozulmaya başladıysa, mutlaka dikkat edilmesi gerekiyor. Bu durum, her rahatsızlık için ayrı değerlendiriliyor.
![Depresyon Unutkanlığa Neden Oluyor!](https://www.saglikaktuel.com/d/news/12827.jpg)
15 Mayıs 2014 Perşembe 18:16
Unutkanlık sorunları standart gibi görünse de demans için farklı, depresyon için daha farklı olabiliyor. Unutkanlığın hastalık seviyesinde olup olmadığı nasıl anlaşılır, tedavileri nelerdir? Emsey Hospital'dan Psikiyatri Uzmanı Dr. Orhan Karaca, konuyla ilgili görüşlerini paylaşıyor.
Unutkanlığın genel sebepleri
Unutkanlığın genel sebepleri içinde en sık rastlananı psödodemans (depresyona bağlı demans)tır. Yalancı bunama olarak da bilinen bu durum, en sık depresyonda görülür. İnsanlar genelde sık unuttukları zaman "Acaba bende demans mı başladı?" diye düşünür. Oysa ilk değerlendirilmesi gereken durum, kişinin hayatında o günlerde bir zorlanma olup olmadığı ya da depresif bir durum yaşayıp yaşamadığıdır. Çünkü depresyona bağlı olarak kişinin bazı fonksiyonları bozulur. Hastalık sadece unutkanlık olarak değil; halsizlik, dikkat dağınıklığı, moral bozukluğu, uyku düzensizliği, keyifsizlik, iştah artışı ya da azalması, umutsuzluk olarak da kendini gösterir.
Bir diğer sebep, herkes tarafından bilinen demans, yani bunama rahatsızlığıdır. Bunama rahatsızlığı çoğu zaman Alzheimer olarak düşünülür. Aslında kendi içinde çok fazla başlığı vardır. Bunların mutlaka bir profesyonel tarafından değerlendirilerek ne olduğunun belirlenmesi gerekir.
Bir başka unutkanlık sebebi ise, B12 vitamini eksikliğidir. B12 vitamini eksikliği, toplumda en sık bilinen en popüler unutkanlık sebeplerinden biridir. Bunun dışında şizofreni, bipolar bozukluk gibi diğer psikiyatrik hastalıklarda da unutkanlık görülebilir. Bunun sebebi şizofrenide bilişsel süreçlerin bozulması, bipolar bozuklukta ise duygu durumdaki çökmelerdir.
Unutkanlığın sebeplerinden bir tanesi olup da, en çok gözden kaçan zeka geriliğidir. Zeka geriliğini çok uç vaka olarak düşünülmemelidir. Zeka ortalamasının biraz altında olan kişilerin, bir konuyu hafızasında tutma olasılığı diğerlerine göre daha zordur. Ama hiç kimse kendisine ya da sevdiklerine demansı, şizofreniyi, bipoları, depresyonu ya da zeka geriliğini yakıştırmaz.
Unutkanlığın sebepleri fiziksel de olabilir
Unutkanlığın fiziksel sebepleri de olabilir. Örneğin bir beyin tümörü, beyinle alakalı bir başka rahatsızlık, metabolizmayı bozan hastalıklar ve ağır diyete ek olarak kanser de unutkanlığa sebep olabilir. Ama en sık rastlanan hastalıkların başında hipotiroidi gelir. Aslında hipotiroidi sadece kendi başına bunu yapmaz. Metabolizmadaki yavaşlamaya ek olarak oluşturduğu depresyon nedeniyle de bu tabloya sebep olabilir. Bunlar, vücut fonksiyonlarındaki çökmeyle alakalı unutkanlık nedenleridir.
Unutkanlığın tedavisinde doğru teşhis önem taşıyor
Unutkanlığın bir hastalığa bağlı olup olmadığını belirlemek gerekir. Eğer bir hastalığa bağlıysa, buna uygun bir protokol izlenmelidir. Unutkanlığın çok iyi gözlenmesi şarttır. Tedavide erken değerlendirme ve hastanın takibinin yapılması önemlidir. Unutkanlığın ne şekilde seyrettiği de yine tedavinin belirleyicileri arasında yer alır. Çünkü unutkanlık olup düzelebilir ya da gittikçe derinleşebilir.
Her hastalığın kendine özgü bir yaklaşım biçimi vardır. Demans en sık, en belirgin unutkanlık nedenlerinden bir tanesidir. Bu hastalıkta özellikle dikkat edilmesi gereken ilk evredir. Demans erken evrede psikiyatrik belirtileri taklit eder. Örneğin kişi hatırlayamadığı için sinirlenebilir, unuttuğu için üzüntü duyabilir. Karşısındakine "Sürekli aynı şeyi soruyorsun" gibi çıkışlarda bulunabilir. Çünkü yetersizliğini bir şekilde hissetmeye başlar veya davranış değişiklikleri ortaya çıkar. Örneğin alışkanlıkları değişmeye başlayabilir.
Demans 65 yaşından önceyse erken başlangıçta, 65 yaşından sonraysa geç başlangıçta olarak adlandırılır. Demansı olan hastaları incelediğinde, geçmişe dönük detaylı bir öykü alındığında, başlangıcın ilk zamanlarda sanki psikiyatrik belirtilerle seyreden bir psikiyatrik hastalık gibi olduğu görülür. Bu durumda erken müdahalede erken yanıt alınır. Çünkü demans yıkımla gider, sürekli aşağı doğru iner, bir yerde tutulması gerekir. En azından fonksiyon yitimi olmaması açısından ilaç tedavisine erken başlanırsa, kişi yaşamına daha iyi bir şekilde devam edebilir.
İlaç tedavisinin süresi var mıdır?
İlaç tedavisi demansta ömür boyu sürer, depresyonda ise depresyonun ağırlığına bağlı olarak değişir. Demansta süreç daha ağır ve çözümsüzken, depresyonda daha çözümlü bir süreç hakimdir. Bireysel özellikler, yalnız yaşanması, yaşamdaki travmalar, destek faktörlerinin olmaması, stres faktörleri, tedaviye başvuru biçimi, zeka düzeyi, entelektüel düzey, kişinin depresyon tedavisinin sürecini belirleyen unsurlar olarak değerlendirilebilir.
Eğer kişilerin yakınlarında unutkanlık varsa ve yaygınsa ya da ailede ilerleyen yaşlarda demansı ortaya çıkmış kişiler varsa mutlaka bir kontrol edilmeleri gerekir. Özellikle demans, Alzheimer veya diğer organik kökenli demans sebepleri olan rahatsızlıklarda geç kalınırsa, tedavi başarısı da o oranda düşer. Bunun dışında unutkanlık süreci genelde demansta aşağı doğru inerken depresyon, hipotroidi ya da az önce sayılan diğer fiziksel hastalıklar da geri dönüşlüdür, düzelir. Ancak uzun süre ağır diyet yapıldıysa, birtakım fiziksel bozukluklar da ortaya çıkabilir. Bu sizin karaciğerinizde ortaya çıkabileceği gibi beyninizde de görülebilir. Bu durumda unutkanlıkla ilgili süreç daha sıkıntılı bir hal alabilir. Diyetlerin bilinçli yapılması çok önemlidir. Gelişi güzel ilaç kullanımı ya da bitkisel olduğu söylenilen ilaçlar da sonuçta karaciğere ve diğer organlara zarar verebilir. Bu ilaçlar beyin üzerinde etkilidir, çünkü iştah kapatılmasındaki en önemli faktörlerden bir tanesi dışarıdan alınan bu maddelerin beyindeki açlık merkezini bastırmasıdır. Buradan şu sonucu çıkartılabilir: Zayıflamak için alınan ilaçlar beyin üzerinde etki edebilir, bunların olumsuz tesirleri de ortaya çıkabilir.
Unutkanlığın normal mi, yoksa bir hastalık belirtisi mi olduğunu nasıl anlaşılır?
Unutkanlığın hastalık sayılıp sayılmaması, kişinin yaşamının unutkanlıkları yüzünden ne kadar etkilendiğine bağlıdır. Kişi çevresinden"Sen bugünlerde çok unutkan oldun! Söyledim hatırlamıyor musun?" gibi geribildirimler alabilir. Bunun yanında kişi kendisini de gözlemleyebilir, "Zaman zaman unutmalarım başladı" diyebilir. Unutkanlık yüzünden yaşam kalitesi bozulmaya başladıysa, mutlaka dikkat edilmesi gerekir. Bu durum her rahatsızlık için ayrı değerlendirilir. Unutkanlık sorunları standart gibi görünse de demans için farklı, depresyon için daha farklıdır.
Demansta değerlendirmeyle ilgili en sık düşülen yanlışlardan bir tanesi şudur: Demans hastalarının yakınları, "Genelde eskiyi çok iyi hatırlıyor ama yakını hatırlamıyor" der. Zaten demansın özelliği de budur. Eskiyi çok iyi hatırlar ama yeniyi hatırlamakta zorlanır. Sebep de şudur: Beyin yeniyi kaydedememeye başlamıştır, eski kayıtlanmış olanları arşivden daha kolay çıkartır ama arşive yeni dosya koyamamaya başlar. Bu husus durumu değerlendirmede önemli bir belirleyicidir.
Filistin Kızılayı: İsrail ordusu Nur Şems Kampı'na sağlık ekiplerinin girmesini engelliyorFilistin Kızılayının Tulkerim'deki Müdür Yardımcısı Ahmed Zehran: - "Sağlık ekiplerinin işini kolaylaştırmak için Uluslararası Kızılhaç Komitesi ile iletişim kurduk ama durum değişmedi"28 Ağustos 2024 Çarşamba 19:43DÜNYADA SAĞLIK
Araştırma: Gönüllü böbrek bağışçılarının ameliyat sonrası ölüm riski sanılandan çok daha düşükNew York Üniversitesinden bilim insanları tarafından yapılan araştırma, gönüllü böbrek bağışçılarının nakil operasyonu nedeniyle oluşabilecek ölüm riskinin, "sanılandan çok daha düşük" olduğunu ortaya koydu.28 Ağustos 2024 Çarşamba 19:43DÜNYADA SAĞLIK
Beynine pıhtı atan eski milli güreşçi Ahmet Ayık, hastanede tedavi altına alındıBeynine pıhtı atan eski olimpiyat şampiyonu milli güreşçi Ahmet Ayık (86), Sivas'ta hastanede tedavi altına alındı.28 Ağustos 2024 Çarşamba 18:48BASIN HABERLERİ
Diyarbakır'da 8 yaşındaki Narin'in kaybolduğu mahalledeki çocuklara psikososyal destekDiyarbakır'da 8 yaşındaki Narin Güran'ı arama çalışmalarının yürütüldüğü kırsal Tavşantepe Mahallesi'ndeki çocuklara psikososyal destek verilmeye başlandı.28 Ağustos 2024 Çarşamba 18:08RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI
Genç Hastanın Karaciğerlerinde Oluşan 10 Santimlik Kist Kapalı Ameliyat İle GiderildiYaklaşık 1 yıl önce Şırnak'ta akciğerlerinde oluşan kist nedeni ile ameliyat olan genç kadın hastanın karaciğerlerinde de 10 santimlik bir kist oluştuğu...28 Ağustos 2024 Çarşamba 16:53GENEL CERRAHİ
İstanbul merkezli 6 ilde düzenlenen kaçak ilaç operasyonunda yakalanan 5 şüpheli tutuklandıİstanbul merkezli 6 ilde düzenlenen kaçak ilaç operasyonunda gözaltına alınan 20 şüphelinden 5'i tutuklandı.28 Ağustos 2024 Çarşamba 15:48BASIN HABERLERİ
Ticari Yatta Rahatsızlanan Vatandaş Sahil Güvenlik Tarafından Tahliye EdildiMuğla'nın Marmaris ilçesi açıklarında seyreden ticari yatta rahatsızlanan vatandaş Sahil Güvenlik ekiplerince tıbbi tahliyesi gerçekleştirildi.28 Ağustos 2024 Çarşamba 14:58BASIN HABERLERİ
Sağlıklı Hayat Merkezlerinde Hayat VarErzurum İl Sağlık Müdürlüğünün vatandaş odaklı çalışmaları devam ediyor.28 Ağustos 2024 Çarşamba 14:53SAĞLIK BAKANLIĞI
"Kanser Tedavisinde İmmünoterapilerle Mücadele Mümkün"Son yılarda kanserin hedefe yönelik tedavileri arasında öne çıkan yöntemlerden immünoterapiler sayesinde kişinin kendi bağışıklık sistemi kullanılarak...28 Ağustos 2024 Çarşamba 14:48TIBBİ-RADYASYON ONKOLOJİSİ
İsrail askerleri Batı Şeria'da Filistin Kızılayına ait sağlık noktasını bastıBaskında sağlık noktasının Acil Bölüm Müdürü Nidal Avde darbedildi.28 Ağustos 2024 Çarşamba 13:13DÜNYADA SAĞLIK
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2006 Sağlık Aktüel